Makina Mühendisi
ISO 17662 Standardı 2025 Revizyonu: Neler Değişiyor?
ISO 17662 Kaynak - Yardımcı faaliyetler dahil kaynak için kullanılan teçhizatın kalibrasyon, doğrulama ve geçerliliği standardı, kaynak ve kaynakla ilgili proseslerde kullanılan ekipmanların kalibrasyon, doğrulama ve geçerlilik kontrollerine yönelik temel referans standartlardan biridir. Üretim yapan firmalarda, özellikle kalite yönetim sistemleri ve kaynaklı imalat süreçleri açısından kritik öneme sahiptir. 2016 yılında yayımlanan ikinci baskının ardından, 2025 yılında üçüncü baskı için hazırlanan ISO/FDIS 17662:2025 taslağı önemli yenilikler ve teknik revizyonlar içermektedir.
Aşağıda, 2016 versiyonu ile 2025 final taslağı arasındaki temel farkları, eklenen yeni konuları ve üretim yapan firmalara yansıyacak uygulama değişikliklerini sıralamaya çalıştım. Ancak unutmamalıdır ki, standart şu anda Final Talak aşamasındadır ve yayınlanana kadar bazı değişiklikler geçirebilir.

Revizyonun ana hedefleri şunlardır:
Terminolojiyi güncel ISO/VIM (ISO/IEC Guide 99) terimleriyle uyumlu hale getirmek.
Saplama kaynağı (stud welding) ve lehimleme gibi bazı özel proseslerde gereksinimleri netleştirmek.
Kalibrasyon, doğrulama ve geçerlilik kontrollerinin gereksiz veya istisnai olduğu durumları daha açık şekilde belirtmek.
Standardı ISO 3834 ve EN ISO 15609 serileriyle daha uyumlu hale getirmek.
2016 ve 2025 Versiyonları Arasındaki Temel Farklar
a) Saplama Kaynağı (Madde 13) Revizyonu
2025 versiyonu, saplama kaynağına (stud welding) ilişkin gereksinimleri teknik olarak güncellemiştir.
Kalibrasyon ve doğrulama parametreleri yeniden tanımlanmıştır.
Ölçüm cihazlarının doğruluk sınıfları ve validasyon yöntemleri daha net hale getirilmiştir.
b) Lehimleme (Soldering) Eklenmesi
2016 versiyonunda sadece “brazing” (sert lehimleme) yer alırken, 2025’te “soldering” (yumuşak lehimleme) de kapsam dahiline alınmıştır.
Madde 14 altında, lehimleme ve sert lehimleme için ayrı gereksinimler belirtilmiştir.
Manuel, mekanize ve endüstriyel lehimleme yöntemleri için cihaz doğrulama kriterleri eklenmiştir.
c) Terminoloji Güncellemeleri
2016’daki “accuracy of measurement” terimi 2025’te sadece “accuracy” olarak revize edildi.
Tanımlar, ISO/IEC Guide 99:2007 ile birebir uyumlu hale getirildi.
“Material measure” gibi bazı kavramlar daha net açıklamalarla yeniden düzenlendi.
d) Kalibrasyon ve Doğrulamanın Gereksiz Olduğu Durumlar
2025 standardı, istisnai durumları daha açık şekilde tanımlamaktadır:
Seri üretim ve ön onaylı proseslerde kalibrasyonun ne zaman atlanabileceği daha net belirtilmiştir.
Plazma kesme, hava ark oyma gibi doğrulama gerektirmeyen prosesler açıkça örneklenmiştir.
Hasar, bakım, aşırı yük gibi durumlarda yeniden kalibrasyon zorunluluğu korunmuştur.
e) Tablolarda Netleştirme
Ortak proses verileri tablolarında, doğruluk toleransları ve kalibrasyon aralıkları daha ayrıntılı verilmiştir.
Gaz saflığı ölçümlerinde tolerans değerleri korunmuş ancak kalibrasyon yöntemleri güncellenmiştir.
Elektriksel değişkenlerde (akım, voltaj) IEC 60974-14 referansları eklenmiş, EN 50504 bağlantısı 2025’te çıkarılmıştır.
f) Bibliyografya Güncellemesi
Yeni referans standartlar eklendi, güncel olmayan bazı kaynaklar çıkarıldı.
ISO 3834 serisi ile bağlantı güçlendirildi.
Üretim Yapan Firmalar İçin Pratik Etkiler
2025 versiyonunun getirdiği yenilikler, kalite yönetimi ve bakım prosedürlerinde bazı güncellemeleri gerektirecek:
Kalibrasyon Planları: Lehimleme proseslerinin eklenmesiyle, bu alanlarda kullanılan ekipmanlar için yıllık kalibrasyon planlarına yeni maddeler dahil edilmesi gerekecek.
Prosedür Güncellemeleri: Saplama kaynağı için prosedürlerde yer alan kontrol parametrelerinin revize edilmesi ve yeni tabloların entegrasyonu şart olacak.
Eğitim İhtiyacı: Özellikle kalite kontrol ve bakım personeli için terminoloji ve doğrulama yöntemleri üzerine kısa eğitimler planlanmalı.
İstisnaların Belirlenmesi: 2025 standardı, kalibrasyonun gerekli olmadığı durumları açıkça tanımladığı için firmalar, kendi üretim süreçlerini gözden geçirip gereksiz kalibrasyon maliyetlerini azaltma imkânı bulabilir.
Tedarikçi Değerlendirmeleri: Kalibrasyon ve doğrulama gereksinimleri genişlediğinden, ekipman tedarikçileri ve bakım hizmet sağlayıcılarının ISO/FDIS 17662:2025 uyumları kontrol edilmelidir.
ISO/FDIS 17662:2025, 2016 versiyonuna göre kapsamı genişletilmiş ve teknik olarak netleştirilmiş bir standarttır. Özellikle lehimleme proseslerinin dahil edilmesi, saplama kaynağı gereksinimlerinin revizyonu ve kalibrasyon istisnalarının açıkça tanımlanması, üretim yapan firmalar için doğrudan etki yaratacaktır.
Bu revizyon, kalite yönetim sistemlerinin güçlendirilmesi ve ISO 3834 gibi diğer standartlarla daha uyumlu bir yapıya geçiş anlamına gelmektedir. Üretim tesislerinin, mevcut prosedürlerini yeni standarda göre güncellemesi, cihaz kalibrasyon planlarını gözden geçirmesi ve personel bilgilendirmelerini tamamlaması önemlidir.
Yayımlanan standardın şu anda taslak halinde olduğu ve yayınlanıncaya kadar bazı değişiklikler geçirebileceği unutulmamalıdır.


