Makina Mühendisi

Dinamik Etki Altındaki Malzemelerde Kaynak Geometrisinin Etkisi (Fatigue Behavior)

Kaynak geometrisi ve yapısı, dinamik yük altında çalışan çelik malzemeleri için hayati önem taşımaktadır. Kaynak yüzeyindeki görsel hatlar, kaynak ya da malzeme içindeki süreksizlikler dinamik etki altında ilerleyip parçanın taşıması beklenen yükün çok altındaki bir değerde aniden kırılması ile sonuçlanabilir.

Torch ve Elektrot Açısının Kaynağa Etkisi Nedir?

Kaynak torcunun iş parçasına göre konumu ve kaynak sırasındaki hareketi kaynak dikişinin biçimini etkileyen paremetrelerden bir tanesidir. Bu açılar, çalışma ve hareket açılarıdır. Çalışma açısı 90 derece etrafında kaynağın her iki yanına doğru yapılan 5 - 10 derece arasında sarkaç hareketidir. Hareket açısı ise dik eksenden en fazla 30 derecelik (yataydan 60 derece) ilerlemede torca kaynak dikişi ekseni paralelinde verilen açıdır. Hareket açısı 30 dereceyi aşmadığı sürece, ark banyosu kaynakçı tarafından kolay kontrol edilebilir. Kaynakçı kaynak banyosunu ve elektrod ucunun ergimesini rahatlıkla görebildiği için dikişin kalitesi yükselir. Buna karşılık bu değer aşıldığında nüfuziyet azalır, dikiş incelir, ayrıca gaz koruma şemsiyesi tam olarak ark banyosunun üzerini (ergimiş ve ısınmış bölgeyi) koruyamayacağından gözenekli bir kaynak dikişi oluşmasına neden olunur.

Kaynak Pozisyonlarının Kaynak Kalitesine Etkisi Nedir?

Düz kaynak pozisyonunda çalışma açısı (kaynağın her iki yanına göre açı), iş parçasına 90 derece olacak şekildedir. Bu şekilde dolgu malzemesi direk olarak kaynak ağzının merkezine yönlendirilir. Kaynak ağzının her iki yanına doğru yapılan salınım daha geniş açıklıkların doldurulmasına ve daha geniş kaynak elde edilmesine imkan sağlar. Geriye doğru yapılan salınımlar doldunun ve nüfuziyetin artmasını sağlar. Hareket açısı ile de yine kaynağın genişliği, yüksekliği ve nüfuziyeti ayarlanabilir.

Ark Üflemesi Nedir?

Kaynak yaparken, yani ark varken, kaynak akımının dolaştığı tüm iletkenlerin üzerinde bir manyetik alan oluşması söz konusudur. Bunlar, kaynak kabloları, iş parçası ve mevcut ise iş parçasının üzerine konulduğu metal çalışma tezgahı, elektrod en önemlisi ise arkın kendisidir. Manyetik alanın varlığının en iyi göstergelerinden biri, tüm kaynakçıların da teyit ettiği gibi, kaynak sırasında taşlama nedeni ile oluşan metal tozlarının kaynak kablolarının üzerine yapışmasıdır.

Kaynak Hataları Neden Oluşur?

Elektrik ark kaynaklarında yapılan hataların büyük kısmı kaynak başlangıcında ve kaynak sonunda olmaktadır.

Pratikte, örtülü elektrodlar ile yapılan kaynaklarda, kullanılan elektrod çapının üç katı büyüklüğünde ergiyik metal banyosunu görünceye kadar kaynak başlangıcında beklenilmesi önerilir. Bu son derece önemli olan bölümdeki hatanın, diğer ark kaynak yöntemlerinde de oluşması mümkündür. Bu nedenle tam mekanize olarak sınıflandırılan toz altı kaynaklarında, kaynak başlangıcı ve altta değineceğimiz kaynak sonu hatalarını önlemek üzere buralara daha sonra kesilip atılmak üzere ilave parçalar puntalanır ve kaynak bu hurda olacak parça üzerinden başlatılır ve yine bu hurda parça üzerinde bitirilir. Dolayısı ile işlem sonunda bu parçalar kesilip atıldığında kaynağın başlangıç ve bitiş bölgeleri ve olası hatalar atılmış olur.

Kaliteli Kaynak İçin Doğru Amper, Volt ve İlerleme Hızı

Kaliteli bir kaynak yapabilmek için kaynak pozisyonu çok önemlidir. Kaynak sırasında her iki elinde kullanılabileceği, uygun kaynak hızının uygulanabileceği, ark boyunun ve açısının ayarlanabileceği bir konum seçilmelidir. Kaynakçının konumu kaynak banyosunu rahatça görebilecek, ark boyunu ve açısını ayarlayabilecek şekilde olmalıdır. Ayrıca kaynağın sesinin duyulması da doğru kaynak uygulaması ile ilgili önemli bilgiler verir.